Filmed Here: het echte Japan van Studio Ghibli — varen langs Yokohama, Kobe en Hiroshima door drie films die Miyazaki en Takahata werkelijk inspireerden

Kobe en Nishinomiya: Grave of the Fireflies speelt waar de schrijver werkelijk zat

De film van Isao Takahata uit 1988 is degene die de meeste mensen niet kunnen herzien. Hij speelt in Kobe en Nishinomiya in 1945, tijdens de bombardementscampagnes aan het einde van de oorlog. De film is gebaseerd op het semi-autobiografische korte verhaal van Akiyuki Nosaka, die zijn jongere adoptiezus verloor aan ondervoeding en opgroeide in de wijk Nada in Kobe.

De specifieke locaties waar de film naar verwijst zijn echt. Het gebied Mikage waar Seita en Setsuko schuilen, de stations langs de Hanshin-lijn, de verlaten schuilkelder bij de vijver — die zijn allemaal te plaatsen op de echte topografie van Kobe en Nishinomiya. Nishinomiya is ook de stad waar Nosaka opgroeide en waar zijn zus stierf, wat verklaart waarom de emotionele kern van de film juist op die straten zo zwaar landt.

Wanneer je schip in Kobe aanlegt, sta je op loopafstand van Sannomiya, het belangrijkste station en winkelgebied van de stad. De Hanshin-lijn vanaf Sannomiya rijdt in een kwartier oostwaarts richting Nishinomiya. Er bestaat geen Grave of the Fireflies-toeristenroute en we gaan ook niet doen alsof die er zou moeten zijn — dit is geen film om een themapark van te maken. Maar de geografie is er, en in 2026 met een koffie in Sannomiya staan en omhoog kijken naar de Rokko-bergen zoals Seita dat doet, is een vorm van erkenning op zich.

Tomonoura: de echte thuishaven van Ponyo, waar Miyazaki twee jaar verbleef

Ponyo is de Miyazaki-film uit 2008 over het goudvis-meisje dat verliefd wordt op een vijfjarige. De film speelt in een klein havenstadje waarvan de studio heeft bevestigd dat het gebaseerd is op Tomonoura, een vissershaven aan de Seto-binnenzee, ongeveer negentig minuten ten oosten van Hiroshima.

Miyazaki en een aantal Ghibli-medewerkers verbleven twee keer langere tijd in Tomonoura, in 2005 en opnieuw in 2006, terwijl ze de film ontwikkelden. De stenen haven van het stadje, de Joyato-vuurtoren, de rotsachtige kust waar het huis van Sosuke staat in de film — het is allemaal herkenbaar. Tomonoura is bovendien een van de weinige plaatsen in Japan waar nog een werkende haven uit de Edo-periode is overgebleven, en daarom ziet het eruit zoals het eruitziet.

Je schip legt in Hiroshima aan bij de internationale terminal in Ujina. De meest rechttoe rechtaan route naar Tomonoura is de Sanyo Shinkansen oostwaarts naar Fukuyama (zo'n vijfentwintig minuten), en dan een Tomotetsu-bus dertig minuten zuidwaarts naar de haven. Het is een lange havendag. Als je route in Hiroshima overnacht of je vroeg aankomt, is het te doen. Heb je acht uur in de haven, dan kies je tussen Hiroshima Peace Memorial Park en Tomonoura — beide de moeite waard, maar één van de twee.

Je zit op de zeewering bij de Joyato-vuurtoren. Hij is van steen, brandt 's avonds, en staat er sinds 1859. De Seto-binnenzee is dat soort vlakblauw dat te glad lijkt om echt te zijn — het soort water waar de moeder van Sosuke met haar minuscule autootje in de film overheen rijdt — en er komen vissersboten met hun lichten aan terug de haven binnen. Een halfuur geleden kocht je een melonpan bij de bakker in de hoofdstraat. Dit is precies het moment waarmee de film opent.

Eervolle vermelding: Spirited Away is hier niet opgenomen, maar de plek die de film inspireerde wel

De meest overbezochte Ghibli-misattributie ter wereld is Jiufen, het Taiwanese bergstadje dat steevast "de echte Spirited Away" genoemd wordt. Miyazaki heeft persoonlijk gezegd dat dat onzin is. Hij heeft het Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum in Koganei, aan de westrand van Tokyo, als de werkelijke referentie aangewezen. Hij bracht er zijn lunchpauzes door tijdens het maken van de film, en de bewegwijzering van het museum zelf wijst inmiddels de specifieke gebouwen aan — het Kodakara-yu badhuis, het Takei Sanshodo-papierwarenwinkeltje dat Kamaji's stookhok werd — die de geestenwereld van Spirited Away voedden. De architectuur van het badhuis, de winkelpuien in de hoofdstraat van de geestenwereld, en de algehele esthetiek van "verlaten Meiji-tijd verbouwd tot iets anders" zijn allemaal direct herleidbaar tot dat museum.

Vanuit Yokohama is het ongeveer negentig minuten met de trein. JR naar Tokyo, Chuo-lijn naar Musashi-Koganei, bus naar het museum. Als dagtocht vanuit Yokohama is het prima te doen, mits je verder niets anders doet en geen probleem hebt met twee uur trein voor twee uur museum. De beloning is dat het een echte plek is, met een echte connectie met de film, en bijna niemand vanaf een cruiseschip belandt er ooit.

Wat Studio Ghibli níet is, met bewijs

Dit is het stuk dat je doorstuurt naar je vriend(in).

Otaru is niet Kiki's Delivery Service. Kiki's stadje Koriko is volgens Miyazaki een samenstelling van Europese havensteden — Stockholm en het Zweedse eiland Gotland, met name het middeleeuwse stadje Visby, zijn de meest geciteerde referenties in interviews en in de art books van de film. Visby was Miyazaki's voornaamste visuele studiereis; hij ging er in 1984 specifiek voor de film naartoe. Otaru, aan de westkust van Hokkaido, is een prachtig grachtenstadje met een sterke Westerse architectuurtraditie en uitstekende zeevruchten, maar het is achteraf tot Kiki-pelgrimsoord uitgeroepen door Japanse toerismebureaus en fans, niet door Studio Ghibli.

Jiufen is niet Spirited Away. Miyazaki heeft dit rechtstreeks in interviews gezegd. Het Edo-Tokyo Open Air Architectural Museum is de canonieke bron, en de productiedagboek-bewegwijzering van het museum zelf koppelt specifieke gebouwen aan specifieke scènes uit de film. Jiufen is een prachtig oud mijnstadje en de met lantaarns verlichte straten zijn 's avonds schitterend — maar de connectie met de film bestaat alleen in de Taiwanese toerismemarketing, niet in de werkelijke ontwikkelingsgeschiedenis van de film.

Dit doet ertoe omdat het hele plezier van fan-toerisme is dat je naar de echte plek gaat. Naar Otaru gaan in de overtuiging dat je Kiki's stad bezoekt, is naar een ander mooi stadje gaan en het verkeerd labelen. De échte Kiki-stad is een vlucht naar Stockholm. De échte inspiratie voor Spirited Away ligt veertig kilometer van Yokohama Pier 1.

Hoe je dit echt vaart

Drie segmenten, geen luxe. Anime-fans van rond de veertig zijn niet de doelgroep waarvoor Silversea gebouwd is, en we gaan niet doen alsof die overlap er wel is.

Diamond Princess is voor dit artikel de overduidelijke keuze en dat zeggen we zonder slagen om de arm. Het schip heeft thuishaven Japan, de bemanning spreekt van nature Japans, het eten wordt niet over-vertaald naar de Westerse smaak, en geselecteerde Spring Flowers- en Japan Explorer-rondreizen — de negen-nachten Japan Explorer van 14 juni 2026 is het schoonste voorbeeld — doen alle drie de bevestigde Ghibli-havens op één reis aan. Niet elke afvaart binnen die programma's doet Kobe aan (sommige vervangen het door Osaka), dus controleer de specifieke route voor je boekt. Het schip is ouder, de hutten zijn kleiner, en het entertainment is rustiger dan op een Royal Caribbean-megaschip — maar dat doet er niet toe als je hier voor havendagen bent en niet voor zeedagen.

Norwegian Spirit's Asia-programma vanuit Tokyo en Yokohama is het budgetalternatief. De dekking van Kobe en Hiroshima is wisselend over NCL Spirit's vele Asia-routes — sommige lussen doen beide aan, andere missen er één of allebei — dus de havenlijst per afvaart is wat telt, niet de brochure. Het schip is klein voor NCL-begrippen, wat goed werkt voor de kleinere havens van Japan. MSC Bellissima rouleert tussen Azië en Europa; check de route voor je boekt — alleen sommige reizen doen alle drie de havens aan.

Viking is het premium-antwoord als je een rustiger schip wilt, geen kinderen, en inclusieve excursies. Hun Japan-rondreizen zijn uitstekend voor Yokohama plus Kobe óf Hiroshima, maar je moet wellicht kiezen. Je kunt exacte havenlijsten en prijzen per nacht voor al deze opties vergelijken op GoCruiseTravel.com — het Japan-routefilter laat zien welke afvaarten welke havens aandoen, zonder dat je vijftien brochure-PDF's hoeft door te ploegen.

Het screenshot-moment

De vriend(in) die het badhuis-tafereel uit het hoofd kent, heeft niet nóg een themacafé nodig. Ze moeten op het gouden uur op de heuvel van Yamate staan, met de haven van Yokohama frame voor frame onder zich uitgestrekt, en beseffen dat de film altijd al naar een echte plek wees. Ze moeten weten dat de echte inspiratie voor het badhuis een museum in een Tokio-buitenwijk is, niet een stadje in Taiwan. En ze moeten — voorzichtig — verteld worden dat dat grachtenstadje op Hokkaido niet Kiki's thuis is.

Stuur dit naar ze door. De cruisedata staan op GoCruiseTravel.com. De films staan op streaming. De echte plekken zijn er altijd al geweest.